Sıfır Atık Hareketi’nin 7. yıl dönümü sloganı “7 Yılda 7 Kıtada.”
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinesinde yürütülen proje kapsamında 2017’de yüzde 13 olan geri kazanım oranı, 2023’te yüzde 34,92’ye çıkarılırken, 2035’te ise bu oranının yüzde 60’a yükseltilmesi hedefleniyor.
Emine Erdoğan’ın himayelerinde 27 Eylül 2017’de başlatılan Sıfır Atık Hareketi ile atık oluşumunun önlenmesi, atıkların kaynağında ayrı toplanması, geri dönüşüm ve kaynak verimliliğinin artırılması hedefleniyor.
Sürdürülebilir üretim ve tüketim alışkanlıklarını teşvik eden projenin başlangıcından bu yana Sıfır Atık Yönetim Sistemi’ne geçen bina sayısı 193 bine ulaştı.
Sıfır Atık Hareketi kapsamında Bakanlığa bağlı İller Bankası Genel Müdürlüğü, Türkiye’nin farklı noktalarına 7 yılda 46 depolama, ayrıştırma ve transfer tesisinin kurulmasına destek oldu.
Devreye alınan katı atık tesislerinde, günlük 9 bin ton atık ayrıştırılıp ürün veya enerjiye dönüştürülüyor. Sıfır atık konusunda yaklaşık 22 milyon kişiye eğitim verildi. 2017’de yüzde 13 olan geri kazanım oranı 2023’te yüzde 34,92’ye çıktı. Geri kazanım oranının 2035’te yüzde 60’a çıkarılması hedefleniyor.
185 MİLYAR LİRA EKONOMİYE GERİ KAZANDIRILDI
Projede bugüne kadar 29,3 milyon ton kağıt-karton, 7,8 milyon ton plastik, 2,9 milyon ton cam, 3,7 milyon ton metal, 16,2 milyon ton organik ve diğer geri dönüştürülebilir atıklar olmak üzere toplam 59,9 milyon ton geri kazanılabilir atık ekonomiye kazandırıldı. Projenin uygulanmasıyla 498 milyon ağaç kesilmekten kurtarılırken, 819 milyon metreküp su tasarrufu sağlandı. 127 milyon varil petrolden tasarruf edilirken, 5,9 milyon ton sera gazı salımı önlendi.
Öte yandan, 2,6 milyar kilovatsaat enerji tasarrufu sağlanmasının yan sıra, 104 milyon metreküp depolama alanından tasarruf edildi ve geri dönüşümle 185 milyar lira ekonomiye geri kazandırıldı.
Sıfır Atık Projesi, pilot ilçe seçilen Ankara Kızılcahamam’da 2019’dan bu yana başarıyla uygulanıyor. Vatandaşlar ayrıştırdıkları atıkların ağırlığına göre market alışverişlerinde kullanabilecekleri puanlar kazanıyor.
İlçeye kurulan sıfır atık bahçesinde atık bölmesinin yanı sıra geri dönüşüm atölyesi, sıfır atık oyun alanı, ambalajsız atık dükkanı ve sıfır atık kafeteryası yer alıyor. Öte yandan, Bakanlığa bağlı Sıfır Atık Uygulamaları Daire Başkanı Okan Bahrioğlu tarafından bu yıl pilot ilçe sayısının artırılacağı açıklandı.
Sıfır Atık Hareketi’nin 7. yıl sloganı ise “7 Yılda 7 Kıtada” olarak belirlendi.
Başkanlığını Emine Erdoğan’ın yaptığı, 12 Nisan 2023’te oluşturulan Sıfır Atık Danışma Kurulu’nda, Birleşmiş Milletler (BM) Politikadan Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Guy Bernard Ryder’ın yanı sıra ABD, Sierra Leone, Şili, Bangladeş, Brezilya, Kolombiya, Hollanda, Fas, Belçika ve Hindistan’dan 13 üye yer alıyor.
SIFIR ATIK PROJESİ, DEVLET POLİTİKASI HALİNE GELDİ
Proje kapsamında, sıfır atık yönetim sisteminin kurulumu, uygulanması, sistemin takibi için yapılması gerekenler, sıfır atık belgesinin şartları ve belge kriterlerine ilişkin düzenlemelerin usul ve esasların belirlendiği Sıfır Atık Yönetmeliği 12 Temmuz 2019’da Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Atık getirme merkezlerine ilişkin idari ve teknik hususların belirlenmesi amacıyla “Atık Getirme Merkezlerinin Kurulması ve İşletilmesi ile Sıfır Atık Uygulamalarına İlişkin Usul ve Esaslar” da 31 Aralık 2021’de yayımlandı.
Sıfır Atık Projesi, 11. Kalkınma Planı’nda (2019-2023) da yer alarak devlet politikası haline geldi. Yeşil Mutabakat Eylem Planı ile projenin döngüsel ekonomide uygulanmasına karar verildi. Sıfır Atık, 7 yıllık süreçte ulusal 10 eylem planı ve strateji belgesinde yer aldı.
